How to Think Like a Computer Scientist serisinin python için yazılmış olan kitabının çevirisi yine bir bilgisayar bilimcisi olan Tahir Emre Kalaycı tarafından çevirilmiştir. Tazeciktir, dumanı üstündedir. Yazarın diğer bilgisayar bilimcisi arkadaşlarıyla hazırladıkları blogda yayınlamışlardır. Oldukça önemli olan bu kaynağın çevirisine çok sevindim. Keşke her sabah böyle mutluluk veren haberler alsam

http://kodveus.blogspot.com/2010/02/bilgisayar-bilimcisi-gibi-dusunmek.html

http://yzgrafik.ege.edu.tr/~tekrei/dersler/bbgd_p/

lego

Son günlerde sınavlarım ve kurslarım dolayısıyla pek vakit bulamasam da donanım driveri geliştirme üzerine işe yarayabilecek olan dökümanları yazmak istedim. Finallerimden sonra geri bu dökümanlara geri dönüp bazı örnek projeler geliştirmeye çalışacağım. USB cihazların sürücüleri oldukça güzel bir alan ve bununla ilgili Greg Kroah-Hartman’ın Writing a Simple USB Driver makalesi oldukça açıcı olmuş. USB’ ye bağlanabilen bir RGB ledinin kontrolü için driver örneğini çok güzel anlatmış. Dökümanların ve kod örnekleri için http://www.kernel.org/pub/linux/kernel/people/mochel/doc/ sitesine bakabilirsiniz bunun dışında bütün kernel.org daki kernel geliştiricilerinin listesine şurdan ulaşabilirsiniz :

http://www.kernel.org/pub/linux/kernel/people/

IBM Developerda daha önceden yayınlanmış yazı dizisi de giriş aşamasında oldukça faydalı olacaktır:

1. Hacking the Linux 2.6 kernel, Part 1: Getting ready
2. Hacking the Linux 2.6 kernel, Part 2: Making your first hack

Elimde hiç usb cihaz yok diye üzülüyordum. Hani gidip bir rgb led seti alsam hem parama hem zamanıma yazık olurdu ki zaten yapılmış bir projeyi yapmak eğlenceli gelmiyor pek. Evde aranırken usrobotics marka skype telefonunu buldum. Skype üzerinde kontrol yapabiliyordunuz hem de 1.1 mb’lık bir kurulum dosyasıyla. Linux desteklemiyor olması oldukça kötüydü. Ancak tuş takımının olması ve mikrofon hoparlör setiyle beraber bir de ışığının olması önümüzdeki günlerde projelerimde kullanabileceğim demek

Bütün bunların dışında daha inceleme fırsatı bulamadığım Linux Driver Development Kit’ini en kısa zamanda ubuntumda deneyeceğim Onunda bağlantısını verelim:

http://kernel.org/pub/linux/kernel/people/gregkh/ddk/

Bu yazı kendim için de kaynaklar kısmı olucak ve yeni dökümanlar buldukça buraya ekleyeceğim.

ilk kernel modülü programlama

Kernel modülü programlamak sürekli korktuğum ancak merak ettiğim bir konuydu. Eğer mobile programlama yaparak yaşamımı devam ettireceksem bunu da öğrenmem gerekiyordu Java ME’ nin yanında. Kernel işletim sisteminin çekirdeğidir ve Ubuntu dağıtımının (distro) kerneli Linux’tur. Kernel bütün programların trafiğini sağlar ve donanımla yazılım arasında bağ kurar. Basit bir kernel modülünü ekleyip çıkarmayı anlatıyorum bu yazımda.

Kernel Modülü Nedir?

Kernel (isteyen çekirdek diyebilir ancak uzayın kernelından aklımda hep kernel olarak kalacaktır ) modülleri kernele ekleyip çıkarabildiğimiz kod parçalarıdır. Kernelin fonksiyonelliğini sistemi reboot etmeden, yani yeniden başlatmamıza gerek kalmadan modüller sayesinde geliştirebiliriz. Örnek olarak bir donanımın driverını gösterebiliriz, bu driverle kernelimiz sistem ve donanımımızın arasındaki bağlantıyı gerçekleştirebilecektir. Modülleri kullanmıyor olsaydık her fonksiyonelliği geliştirişimizde kernele eklenti yapmamız gerekecekti. Bu ise büyük kernele sahip sistemlerde her yeni geliştirmede kernelin yeniden derlenmesi ve sistemin reboot edilmesi gerçekten de kötü bir durumdur.

Kernelimizde kurulu olan modülleri lsmod komutuyla görebiliriz.

cagdas@cagdas:~$ lsmod
Module                  Size  Used by
msdos                  15744  0
fat                    58272  1 msdos
isofs                  39844  1
udf                    87716  0

gibi bir sürü kernel modülümüz görünecektir.

Eğer buradaki örnekler çalışmazsa büyük bir ihtimalle kernelinizin CONFIG_MODVERSIONS u aktif hale getirilmiştir. Eğer versiyon hataları alıyorsanız kernelinizdeki modversioning özelliğini off hale getirerek derlemeniz gerekmektedir.

Gelelim ilk kernel modülümüze. Elebette ki “Hello World!” uygulaması olucak. Başka türlü olsaydı şaşardım

/*
*  hello-1.c – The simplest kernel module.
*/
#include <linux/module.h>    /* Needed by all modules */
#include <linux/kernel.h>    /* Needed for KERN_INFO */

int init_module(void)
{
printk(KERN_INFO “Hello world 1.\n”);

/*
* A non 0 return means init_module failed; module can’t be loaded.
*/
return 0;
}

void cleanup_module(void)
{
printk(KERN_INFO “Goodbye world 1.\n”);
}

Kernel modülleri en az iki fonksiyondan oluşmaktadır. Bunlar başla ve bitir fonksiyonlarıdır. Genellikle init_module() başla ve cleanup_module() bitir (temizle) isimlendirmeleriyle kullanılırlar ancak kafamıza göre de isimler verebilirdik.

init_module() yapacağımız işi veya asıl fonksiyonu kernelin içine koyarak çağırmamızı veya kerneli denetlemizi sağlar. cleanup_module() kısmı ise init_module() ün yaptıklarını geri alarak modülümüzün güvenli bir şekilde kaldırılmasını sağlar.

linux/module.h kütüphanesi bütün kernel modüllerde kullanılır.

linux/kernel.h kütüphanesini ise printk() uyarısını kullanabilmek için çağırdık. Bu uyarı syslogd ve klogd programları çalışıyorsa /var/log/messages dosyasına çıktımızı loglamaya yarar.

Ardından Makefile’ımızı kodu koyduğumuz dizinin içine koyalım. Dosyanın adı Makefile olacak.

obj-m += hello-1.o

all:
make -C /lib/modules/$(shell uname -r)/build M=$(PWD) modules

clean:
make -C /lib/modules/$(shell uname -r)/build M=$(PWD) clean

make komutu ile modülümüzü derleyelim.

cagdas@cagdas:~/Belgeler$ make
make -C /lib/modules/2.6.28-16-generic/build M=/home/cagdas/Belgeler modules
make[1]:`/usr/src/linux-headers-2.6.28-16-generic’ dizinine giriliyor
CC [M]  /home/cagdas/Belgeler/hello-1.o
Building modules, stage 2.
MODPOST 1 modules
CC      /home/cagdas/Belgeler/hello-1.mod.o
LD [M]  /home/cagdas/Belgeler/hello-1.ko
make[1]: `/usr/src/linux-headers-2.6.28-16-generic’ dizininden çıkılıyor

Evet ilk kernel modülümüzü derledik. Ardından modinfo komudu ile kernel modülümüz hakkında bazı bilgilere erişebiliriz.

cagdas@cagdas:~/Belgeler$ modinfo hello-1.ko
filename:       hello-1.ko
srcversion:     140276773A3090F6F33891F
depends:
vermagic:       2.6.28-16-generic SMP mod_unload modversions 586

Ve en sonunda kernelimizin içine modülümüzü koyalım. Bunun için root kullanıcı olmamız gerekiyor. sudo -s -H komutuyla bildiğiniz gibi root oluyoruz. insmod ./hello-1.ko ile kernelimize modülümüzü ekledik ve /var/log/messages logunun son satırlarına bakalım

Jan  4 03:22:17 cagdas kernel: [37145.098506] hello_1: module license ‘unspecified’ taints kernel.
Jan  4 03:22:17 cagdas kernel: [37145.098594] Hello world 1.

Evet mutlu son

Eğer modülümüzü kernelimizden silmek istiyorsak rmmod hello-1 komutunu kullanacağız.

Not: Bu yazı dizisi The Linux Kernel Module Programming Guide belgesinin soft hali olucaktır. Kernelin 2.4 ve 2.6 sürümünlerine uygundur. Kernelinizin versiyonunu uname -a komutuyla öğrenebilirsiniz.

C kodu:

hello-1.c

Evet dünyanın en dandik programıydı. En kalitesiz en berbatıydı. Linux kullanımı yaygın olmadığı için ve yazılım tekelleri kendilerini dayattıkları için winfos kullanmak zorunda kaldım. XP kullanıyorum, hayır vistayı denemedim, hayır windows 7′yi de denemedim çünkü o kadar kötü yazılımlar ki bilgisayarım kaldırmaz

Java ME ile ilgili bir kaç şeye bakmak için ubuntuma geri döndüğümde karşılaştığım manzara muhteşemdi: sadece 10 Gb’lık disk alanına rağmen ultra süper hızlı bilgisayarım… Nerdeyse sabahtan geceye kadar, kullansam da kullanmasam da açık tuttum hiç ısınmadı. Fanın zorlandığını hiç hissetmedim. Netbeans, Glassfish, onlarca firefox penceresi, yüzlerce firefox tabı ve yine onlarca döküman-mini programlar açıktı. Windowsun en büyük sorunu ısınmaya engel olamamasıdır. Evet yanlış okumuyorsunuz yazılımsal bir hata bu Bilgisayarımda hiçbir problem yokmuş ki ubuntuda misler gibi çalıştı. Ancak saniyeler içinde ubuntumu (#!oh yeah, my ubuntu xD!!!) kapatıp dakikalar boyunca winfosun açılmasını bekledim ve açılır açılmaz alev alev yanan bir laptop. Beceriksizlikti bu. Becerememekti. Tam da Paul Graham’ın How To Start A Startup yazısında anlattığı büyüyen şirketin hantallaşıp değişme yetisini kaybetmesiydi. Evet değişemiyorlardı sadece özgür yazılımlardan ve yeni trend başarılı programlardan bir şeyler çırpıp kendi frankenstein’a dönmüş kodlarına eklemeye devam ediyorlardı. Startup ne ki yenilir mi demeyelim aşağıda startup kasışına dair bir fotoğraf Beş parası olmayıp da hacker olan insanların (MIT mezunu olm boru mu) kafalarındaki güzel fikilerini ne yapsam da paramdan para kazansam diye düşünen kapitalistlere anlatıp kendilerine fon bulmasıydı. Bir nevi arge fonu gibiydi. Ancak kapitalizmde işler o kadar tozpembe değil. Bildiğiniz köleliktir efendim. Günde 72 saat kafa mı patlatılır? İnsaf!

startup kasışları

Winfosun en büyük sorunu kaynakları nasıl kullanması gerektiğini bilmemesiydi. Alt üstü chat programı olan windows live programı bir linux dağıtımından daha büyüktü ve tam bir alev kusan ejderhaydı. (8 bitlik işlemciye bile chat programı yazarım lan ben der linuxçu C canavarları o ayrı tabi) Yeni versiyonunu dayatması saçmalığını geçtim yeni gelen aptal versiyonunda wlcomm.exe diye bağlantıyla alakalı olduğunu tahmin ettiğim ve googleladığımda sadece hata verip duran bir program parçası olduğunu öğrenebildim. Şu anda bilgisayarımı yeni açtım sayılır doğru düzgün kimseyle de konuşmadım ancak 35 mb ram harcıyor kendileri. Muhteşem yani. Hatta şu  anda yine patlamak üzere sistemim. Yazarken zorlanıyorum. Hayır, ben nerde hata yaptım. Bütün paramı 4 çekirdekli bir bilgisayara mı yatırmalıydım? Çarçur etmek değil miydi bu?

Kafamdaki neydi?

Gidip bir masaüstü bilgisayar alacağım, ubuntudan son versiyon çıkar çıkmaz kurulum cdsini isteyeceğim (evet bedavaya getiriyorlar evime kadar). Masaüstünde windows 7 mi olur ne olur bilemem artık ama laptopumun çektiği eziyetleri bitireceğim. O kadar ısınıyor ki zavallı çok az ömrü kaldı bu zor şartlar altında.

Profiles MIDP-2.0
Configuration CLDC-1.1
JTWI version 1.0
Screen resolution 176×176
Color screen Yes

Bu ayarları netbeans da konfigürasyonlardan elle girmek çok kolay. Ardından jar dosyamızı atıp keyfimize bakıyoruz.

netbeans java mobil

Kısa zaman önce yine Ubuntuma geçtim. Öyle mutluyum ki her şey oluyor. USB bluetoothu taktım telefonumla haberleştirdim ardından javaya başlamak için bir amaç aranıp duruyordum ve neden java mobile edition olmasın dedim (J2ME diyo avropalolar). Biraz bakınalım neler olmuş kurulum aşamasında.

Netbeansı ilk defa kurmuştum bilgisayarıma soora kurcalarken plugins siye bişiler buldum. Ahaha java web de kurdum onu da kurdum bunu da kurdum derken bu kurduklarımı nasıl kullanacağıma bakmaya başladım. Netbeans’ in mobility ile ilgili herbir şeyini kurdum. Ancak NetBeans’ in sitesindeki örnek uygulamaları yapamıyordum. Mobile den  seçtiğim herhangi bir uygulamada J2ME bulunamadı istersen kuralım diyordu. Hayret bişi kurmuştum halbuki. Sonra nette biraz dolaşınca kimsenin pluginle yapmadığını gördüm. Sun Java Wireless Toolkit kurup ardından bunu NetBeans a tanıtıyorlardı. Ben de öyle yaptım. Önce şurdan son versiyon SJWK yı indirdim.

http://java.sun.com/products/sjwtoolkit/download.html?feed=JSC

Ardından home/cagdas dizinine taşıyıp kuruluma başladım.

Bu kitle aşağıdaki modüller gelicektir ki bu da eski teknoloji telefonların programlanması için yeterlidir (CLDC ve MIDP cihazlar)

• Mobile Service Architecture (JSR 248)
• Java Technology for the Wireless Industry (JTWI) (JSR 185)
• Connected Limited Device Configuration (CLDC) 1.1 (JSR 139)
• Mobile Information Device Profile (MIDP) 2.0 (JSR 118)
• PDA Optional Packages for the J2ME Platform (JSR 75)
• Java APIs for Bluetooth (JSR 82)
• Mobile Media API (MMAPI) (JSR 135)
• J2ME Web Services Specification (JSR 172)
• Security and Trust Services API for J2ME (JSR 177)
• Location API for J2ME (JSR 179)
• SIP API for J2ME (JSR 180)
• Mobile 3D Graphics API for J2ME (JSR 184)
• Wireless Messaging API (WMA) 2.0 (JSR 205)
• Content Handler API (JSR 211)
• Scalable 2D Vector Graphics API for J2ME (JSR 226)
• Payment API (JSR 229)
• Advanced Multimedia Supplements (JSR 234)
• Mobile Internationalization API (JSR 238)
• Java Binding for the OpenGL(R) ES API (JSR 239)

Ubuntuda (veya herhangi bir GNU/Linux dağıtımında) sh uzantılı binary dosyaların kurulumu oldukça kolay. Terminali açıp içine sh yazdıktan sonra fareyle kuracağım dosyayı taşıyorum. Böylece sh komutunun istediğim uzantıdaki istediğim dosyada çalışabilmesini sağlıyorum. Lisans anlaşması çıkıyor ve sonunda soruyor hangi java sdk ile kuralım. Daha önceden kurduğum java sdk nın dizinini bulmam gerekiyor. Başka bir şey için lazım olmuştu ve biliyorum. Eğer sizde paket yöneticisiyle kurmuşsanız sun java 6 sdk yı aynı dizinde olması muhtemeldir.

Enter a path to the Java 2 SDK: /usr/lib/jvm/java-6-sun/bin

İle dizini belirtiorum. Ardından bir kaç soru daha sorup kurmaya başlıyor. Kurulum yerini değiştirmedim /home/cagdas/ in içine kurdu. Kurulumdan sonra

cagdas@cagdas:~$ /home/cagdas/WTK2.5.2/bin/ktoolbar

dediğimde bir proje yöneticisi açıldı ve proje yapmaya hazır hale geldiğini görmüş oldum. İşte ordan kareler Sun Microsystems’ın logo sayfası çok güzel olmuş

sun java wireless toolkit for cldc

ve proje yöneticisi

Java Wireless Toolkit for CLDC Proje Yöneticisi

Ardından NetBeans a geçtim. Yine mobil uygulaması başlatmaya çalıştım ardından sordu yine hangi sdk olsun. Java SE nin dışında bir SDK kuracaktım ve bu yüzden add dedim. Az önce ktoolbarı çalıştırırken kullandığım dizini kullandım /home/cagdas/WTK2.5.2/ ile J2ME SDK yı belirtmiş oldum ve projem açıldı. Umarım işinize yarar. Kolay gelsin.

1. pin vcc dir +5 V DC dir. Kırmızı kabloya bağlanır.

2. pin data negatif pinidir, D- ile gösterilir. Bağlı olduğu kablo beyazdır.

3. pin data pizitif pinidir, D+ ile gösterilir. Yeşil kabloya bağlanır

4. pin groundur. Siyah kabloya bağlanır.

USB’ler 2 mA dan 500 mA’ya kadar akım taşıyabilirler.

Linuxta usb portlarınızda neler bağladığınızı lsusb komutuyla ayrıntılı olarak görebilirsiniz.

lsusb -vv komutu ile abartılı şekilde ayrıntılı olarak görebilirsiniz mesela benim usb A4tech faremin çıktısı şu şekilde:

Bus 002 Device 003: ID 04d9:0499 Holtek Semiconductor, Inc.
Device Descriptor:
bLength 18
bDescriptorType 1
bcdUSB 1.10
bDeviceClass 0 (Defined at Interface level)
bDeviceSubClass 0
bDeviceProtocol 0
bMaxPacketSize0 8
idVendor 0x04d9 Holtek Semiconductor, Inc.
idProduct 0x0499
bcdDevice 2.90
iManufacturer 0
iProduct 0
iSerial 0
bNumConfigurations 1
Configuration Descriptor:
bLength 9
bDescriptorType 2
wTotalLength 34
bNumInterfaces 1
bConfigurationValue 1
iConfiguration 0
bmAttributes 0xa0
(Bus Powered)
Remote Wakeup
MaxPower 100mA
Interface Descriptor:
bLength 9
bDescriptorType 4
bInterfaceNumber 0
bAlternateSetting 0
bNumEndpoints 1
bInterfaceClass 3 Human Interface Devices
bInterfaceSubClass 1 Boot Interface Subclass
bInterfaceProtocol 2 Mouse
iInterface 0
HID Device Descriptor:
bLength 9
bDescriptorType 33
bcdHID 1.10
bCountryCode 0 Not supported
bNumDescriptors 1
bDescriptorType 34 Report
wDescriptorLength 52
Report Descriptors:
** UNAVAILABLE **
Endpoint Descriptor:
bLength 7
bDescriptorType 5
bEndpointAddress 0x81 EP 1 IN
bmAttributes 3
Transfer Type Interrupt
Synch Type None
Usage Type Data
wMaxPacketSize 0x0008 1x 8 bytes
bInterval 10
cannot read device status, Operation not permitted (1)


Bu bilgilerle ufak güçlü bir motoru usb portunuzla çalıştırabilir (kim bilir belki yazın serinlemek için havyanızla oynayasınız tutabilir:D) veya kendi usb kontrol kartınızı yapabilirsiniz.

USB kontrol kartı için elinizde bir adet pertinaks kart veya benzeri ile bir LED olması yeterlidir. USBnin + pinine LED’in + ucuna bağlamanız ve groundları birleştirmenzi kafidir. Finallerden sonra eğlenceli oyuncaklar yapmayı planlıyorum. USB kontrol kartınız büyük bir ihtimalle aşağıdakine benzer olacaktır.

Yine msn hack olayı. çok saçma geliyor başkasının mailini alınca ne yapar ki insanlar tam mallık. diğer hack vakaları gibi bu da aptalca insan nasıl çalışıyor diye merak etmeli ehue nası kırdım hazır betiklerle diye sevinmemeli. bu sitemizin adı da blockdelete dat com çoklu dil seçeneği bile var:P
ahanda görüntüsü yanda..

olan xyz arkadaşımın msne oldu. gpl lisanslı amsn kullansa zaten engelleyenler görünüyor bende diye düşünüp şifresini yazmazdı. ne varsa GNU da var arkadaş=) Aralık ayında EMO’da Matlab semineri verecektim biraz araştırdım ubuntuyu ilk kurduğumda beceremediğim gnu octave’ın kullanılırlığını inceliyorum şu sıralar. Tabi seminer verebilmek için manuelini baya bi incelemek lazım..

amsn detaylı bilgi için: http://tr.pardus-wiki.org/Amsn