Continue reading »]]>

Uzun zamandır yazmamışım. Unutmamak adına kendime hazırladığım dökümanı paylaşmak istedim. Belki çoğu kişi kolayca halletmiştir ancak kurarken karşılaşabileceğimiz sorunları da içerdiğinden gerekli olduğunu düşündüm.

Öncelikle eclipse’imiz kurulu olmalı ve javamız sun’ın olmalı. İlk olarak android sdk şu adresten indirelim:

http://developer.android.com/sdk/index.html

ben ubuntuda olduğum için linux’u seçtim. Kullanıcı klasörümüze açalım bu android sdk dosyasını:

tar xvfz android-sdk_r11-linux_86.tgz

rm android-sdk_r11-linux_86.tgz

Burada ilk olarak oyunlar oynayacağımız android emulatörünü oluşturacağız fakat bazı güncellemeler yapmak lazım. Android SDK’sını çalıştırmak için şunları yapalım:

cagdas@zanpakutou:~$ cd android-sdk-linux_x86/

cagdas@zanpakutou:~/android-sdk-linux_x86$ cd tools/

cagdas@zanpakutou:~/android-sdk-linux_x86/tools$ ./android

yani o dosyanın içindeki tools klasörüne geçip orada ./android’i çalıştırdık. Ben androidimi oluşturduğum için şöyle bir ekran geldi:

Burada ilk önce available packages kısmından hangi android sdk’sına ihtiyacımız varsa onu indiriyoruz başta. Eğer https sıkıntı çıkarıyorsa settings bölümünden force https diye bir sekme var onu tiklememiz lazım.

Sonra available packages sekmesinden istediğimizi seçiyoruz. Third party dediği kısım telefonunuz samsungsa ona özel bir arayüz yayınlamış samsung ve oradan bunu indirebiliyoruz.

Gerekli olan arayüzü indirdikten sonra virtual devices sekmesinden New diyoruz. Burada yazılanlar gibi boşlukları dolduruyoruz. Ancak platformu Android 1.5 ve yukarısında hangi platformda çalışmak istersek onu seçebiliriz.

Bu tamamsa sıra geldi eclipse pluginini kurmaya. Android için olan eclipse plugin’inin adı ADT. Onu eclipse’in içinden kuruyoruz.

Eclipse’de help>install new software seçiyoruz ve karşımıza gelen kısma aşağıdaki linki kopyalıyoruz:

Add dedikten sonra aşağıdaki developer tools’u kuruyoruz.

Eclipse restart isteyecektir. Restart’tan sonra Eclipse’deki Window menüsünden Android SDK and AVD manager’e gelip daha önceden oluşturduğumuz android emülatörünü start’a basarak çalıştırıyoruz. Burada önemli olan boyutu. Starta bastıktan sonra scale display to real size’ı seçip screen size (n)= 6 monitor dip 119 yapıyoruz. Neden çalıştırdık ki daha kod yok ortada diyebilirsiniz. Android emülatörü çok yavaş açıldığından bir dafa başta görünüm boyutunu da ayarlayarak açıyoruz ve yazdığımız kodları proje sekmesinde üzerlerine sağ tıklayıp run’a basarak o çalıştırıyoruz. Böylece her defasında o açılışşı beklememiş oluyoruz.

Şimdi new android projectle direkt denemenizi yapabilirsiniz. Hello World uygulaması içinde hazır olarak var zaten.

Continue reading »]]>

Uzun zamandır bir şeyler yazmıyordum ancak ödevlerimin dürtmesi ile yazacak bi iki şey çıktı sanırım.  Anahtarlanmış sistemleri hibrit sistemlerin altkümesi olarak düşünebileceğimiz için hibrit sistemlerin tanımını verelim.

Hibrit Sistem Nedir?

Bizim bildiğimiz en genel anlamda iki tür sistem vardır diyebiliriz. Bunlar sürekli (continuous) ve ayrık (discrete) sistemlerdir. Bu iki sistemin birleşimi

olan sistemlere hibrit sistemler denir.

Sürekli Sistemler:

Sürekli bir giriş uygulandığında sürekli çıkış aldığımız sistemlerdir. Herhangi bir araba süspansiyonundan güneş piline kadar doğada da gözlemleyebileceğimiz çok çeşitli sistemleri kapsamaktadır.

Ayrık Sistemler:

Sürekli girişe rağmen ayrık çıkışlar aldığımız sistemlerdir. Bilgisayarlar, mantık devreleri gibi.

Anahtarlanmış Sistemler

Anahtarlanmış sistemler birden fazla sürekli sistemler kümemizden bir anahtarlama aracılığıyla birini aktif hale getirmemiz  ile elde edilen hibrit sistemlerdir. Bu anahtarlama olayı ayrık sistemdir ve kullanacağımız sürekli sistemi seçmemizi sağlar. Genel olarak simulinkte şu şekilde tasvir edebiliriz:

Scope’dan gördüğümüz şuna benzer bir şey olacaktır:

Burada anahtarlamayı rastgele yaptım ancak sistemin konumuna veya y çıkışına göre de ayarlanabileceği gibi sırf zamanın bir fonksiyonu olarak da

anahtarlama sinyali belirlenebilirdi. Simulink deki direkt kod yazarak simulinkte kullanmaya yarayan embedded matlab function bloğunu kullandım.

İçine

function y = fcn(u)
% guzelim anahtarlama fonksiyonu
% See the help menu for details.

if u>0.5
y=[0 1 0];
elseif u==0.3
y=[1 0 0];
else
y=[0 0 1];
end

dedim.

Burada [0 1 0] çıkışını almak demux  un ikinci çıkışını aktif hale getirmek oluyor. Ayrıca sistemleri aktifleştirmek için enabled subsystem bloklarını kullandım.

Sin Wave, constant ve randon kaynaklarıyla sistemlere giriş yaptım.

Bu anahtarlanmış sistemde sadece lineer sadece zamanla değişmeyen altsistemleri kullandım. Bu alt sistemlerin hepsi lineer olunca sistemimize anahtarlanmış lineer sistem denir.

Not: Resimler baya dandik çıkıyor sağ tıklayıp resme bak diyerek daha güzelini görebilirsiniz.

Aşağıdaki linkten gereken simulink dosyasını indirip matlabin work dizininde çalıştırarak kullanabilirsiniz.

simulink

Örnek başka bir sistem olarak da iki sistem içinden birincisini belirli bir zaman çalıştırıp ardından ikinci sistemin devreye sokulmasına bakalım:

Birinci sistemmimizin transfer fonksiyonu

2
—————–
s^2 + 2 s + 4

İkinci sistemimizin transfer fonksiyonu

2
—————–
s^2 + 2 s + 1

olsun.

Bu transfer fonksiyonlarını durum uzayı cinsinden yazdığımızda, yani u giriş işareti, y çıkış ve x de sistemin durumları olsun.

x = [x₁ x₂]^T (Trasnpozu)

dx(t)/dt = A x(t) + B u(t);

y(t) = C x(t) + B u(t);

Belirli bir x0 vaşlangıç noktasına göre x1 ‘in x2 ye göre değişim grafiğine sistemin yörüngesi adı verilir ve kararlılık incelemelerinde önemli bir kiriterdir.

Konusu açılmışken kararlılıktanda bahsedebiliriz:

Sistemlerin denge noktası dediğimiz sistem o noktada başlattığımızda hep o noktada sabit kalacağı noktalar vardır. Bu denge noktası zamanla değişmeyen lineer sistemlerde bir tane olur bu sebeple bu tek noktayı 0 olarak alabiliriz. Sistemi bu noktanın dışında başka bir noktada çalıştırmaya başladığımızda sistem bu noktaya yöneliyorsa sisteme kararlıdır deriz. Eğer direkt denge noktasına ulaşıyorsa asimptotik kararlı ulaşamasa bile belirli bir sınırın içinde kalıyorsa bu sisteme de Lyapunov kararlı deriz.

Sistemimizin yörüngesi (trajectory) x0=[1 3] seçilirse aşağıdaki gibi olur. Birinci sistem çok az bir farkla denge noktasına ulaşamamaktadır, lyapunov kararlıdır, ancak ikinci sistemin devreye girmesiyle asimptotik kararlı hale gelir.

Mavi yörünge sistemde hiçbir değişiklik yapmasaydık gözlemleyebileceğimiz yörüngedir kırmızı olan ise ikinci sistemin devreye girmesiyle oluşan yörüngedir.

Sistemin ve yörünge grafiğinin matlab kodu ise:

clear all
clc
s=tf(‘s’);
a=0:.1:5.8281;
m=size(a,2);
i=0;
while i<m
i=i+1;
k=a(i);
if k<1
H=2/(s^2+2*s+4);
H=ss(H);
x0=[1, 3];
[y,t,x] = initial(H,x0);
x1=x(:,1);
x2=x(:,2);
plot(x1,x2)
xlabel(‘x1′)
ylabel(‘x2′)
hold on
legend(‘D1′)
elseif 1<=k
H=2/(s^2+2*s+1);
H=ss(H);
x0=[x1(11), x2(11)];
[y,t,x]=initial(H,x0);
x1=x(:,1);
x2=x(:,2);
plot(x1,x2,’red’)
legend(‘D2′);
else
p=3;
end
end

Burada kullandığımız iki sistem kararlı olmasına rağmen anahtarlama işaretine bağlı olarak kararsız hale gelebilmektedir. Bunun tam tersini de düşünebiliriz kararsız birden çok sistemi güzel bir şekilde anahtarlayarak kararlı hale getirebiliriz. Bu da ilk anahtarlanmış sistem problemimize götürür bizi:

Kararlılaştırıcı anahtarlama işaretinin bulunması. Bu problemi bir başka yazıda inceleyebiliriz.

Continue reading »]]>

Fronius kaynak makinasının nasıl çalıştığını anlamak için mikrodenetleyicili ara kart tasarlaması gerekmektedir. RS422 seri iletişim standardının direkt kütüphanesini bulamadığımdan dolayı önce RS232′de sinyaller üretilip RS422 dönüştürücüyle aktarılabilinir. Eğer aktarım zamanında sorun çıkarsa direk kütüphane yazabilirim ancak biraz zamanımı alır.

RS232 standardı geliştirildiğinde TTL uC’ler piyasaya girmediğinden TTL entegrelerine uyumlu değillerdir. bilgisayarlar 12/24 V kullanırken TTL’ler yaklaşık 5 voltta çalışır. Bu gerilim farkını MAX232 entegresi ile aşarız. Aşağıda örnek devresini çizdim.

RS232′de veriler karakter karakter gönderim olur. Karakterlerin ASCII kodlarına göre 7 bitlik veri
olarak yollanır. Bu şekilde Fronius’un manuelindekine benzer veriler yollanabilinir. RS232′de
iletişim asenkron tiptedir yani alıcı ile vericinin saatleri aynı olmak zorunda değildir. Ancak verinin
iletilebilmesi için senkronizasyon gerekmektedir. Bu yüzden start biti ile iki taraf da saatlerini
senkronize eder. Start biti lojik sıfırdır. 4Mhz de kullanılan 16f877 uC sinde 118 us uzunluğundadır.
7 veya 8 bitlik veri yollanıp ardından stopla durdurulur. Veri bitleri de yine aynı uygulamada
104-107 mikrosaniyedir. Stop biti de lojik sıfırdır. Yazdığım koda ve bağlı olduğu kütüphaneye göre
her seferde 10 bit yollanır. RS232 de asıl yollanan 7-8 bitin önce 2 tabanında tersi alınıp ardından
sıralanışı tersine çevrilerek iletilir.
Örnek 1.1
Yollanan karakter: !
ASCII karşılığı: 33 = 0100001
Yollanan veri: 0101111011000…
Çevrilmiş hali: 1000010

Yollanan karakter: a
ASCII karşılığı: 97 = 1100001
Yollanan veri: 0101111001000…
Çevrilmiş hali:
Yollanan karakter: $
ASCII karşılığı: 36 = 0100100
Yollanan veri: 0111011011000…
Çevrilmiş hali: 0100100
Direk sayısal veri olarak gönderim:
char value;
value = 1;
putc(value);
value değeriyle oyanayarak istediğimiz veriyi girebiliyoruz.
1 için gönderile veri: 0101111111000…
Çevrilmiş hali: 00000001
Bu kullanım işimize daha fazla yarayacaktır.
RS232′den RS242′ye Çevirme
Perpa’da bu tür dönüştürücüler 40-50 TL’ye bulunmaktaymış. İki standardın genel özelliklerini
karşılaştırabiliriz:

Şeklinde bir dönüştürme entegresi kullanılabilir. Basit bir örneği http://www.kmitl.ac.th/~kswichit
%20/Rs422/Rs422.html adresinde var ancak endüstriyel uygulamalarda ne kadar başarılı olur
bilmiyorum.

NOT: Bir yıldır gnu linux dağıtımı Ubuntumu kullanıyordum ve proteustan iyice kopmuştum. RS 232′nin hazır devresini Onur Kalecik’in sitesinden alıp üzerine analog gösterge koydum. Şimdi hatırladım çoğu şeyin nasıl yapıldığını ancak ilk giriş kısmını hızla geçmemi sağladığı için okuldan arkadaşım Onur Kalecik’e teşekkür ederim.

Yazının PDF hali

Continue reading »]]>

Son sınavıma girdim, Güç Elektroniğinin Endüstriyel uygulamaları 1. Ders Kesintisiz Güç Kaynakları, Anahtarlamalı Güç Kaynakları, Rezonanslı Güç Kaynakları, Elektronik Balastlar, Endüksiyonla ısıtma ve Güç Katsayısını Düzeltme konularından oluşuyor. Kısacası endüstride kullanılan motor gibi hareketli elemanları içermeyen güç elektroniği devreleri ancak dersin işlenişi biraz garip notlardaki devrelerin şemalarını ezberlemek onların iyi ve kötü yanlarını yine notlardaki gibi kelimesi kelimesine EZBERLEMEK. Tek kelime tasarım mantığı anlatılmayan oldukça ilginç bir ders. Kurallar silsilesini öğrenmek yetiyor. Laboratuarı ise oldukça iyi düzenlenmiş ve dersin en öğretici parçasını oluşturuyor. Vizelerden düşük aldım ve final de iyi geçmedi. EZBERLEMENİN öğretildiği bir derste daha iyisini yapamam sanırım.

Sınavdan çıktıktan sonra yemeğimi yedim keyif nargilemi Beşiktaştaki bir kafede içtim ve evdeyim. 35+27 kredilik çok şiddetli bir seneyi daha atlatmıştım. Başarılı mıydım hiç sanmıyorum. Çalışmayı, kendi oluşturduğum hızlı çalışma yöntemlerimi tamamen unuttum ve nerdeyse bomboş bir sene geçirdim. Evet koskuca 62 kredilik ders çizelgeme rağmen nerdeyse hiç bir şey öğrenemedim okuldan, kendimi geliştirmeye hiç zaman ayırmadım. Sıkıntıdan eski bir fareyi söktüm. Madem güç elektoniği dersi aldım endüstride ne yapıyorlarmış diye eski telefonum şarj aletini parçaladım. Gerçekten zor oldu evde hiç kerpeten ya da pense benzeri alet yokmuş ve çatalı ısıtarak bıçakla da keserek ikiye ayırdığım sony ericsson’un artık standartlaşmış olan 220 AC / 4.7 DC doğrultucusunun devresi artık elimdeydi. Üstten görünüşü şu şekilde

Devrenin bakır yolları ise şu şekilde

Nasıl çalıştığını ise bilmiyorum. Girişinde tam dalga diyotlu doğrultucu var. Transistörle lamda ayarlanarak ya da daha değişik bir yöntemle DC değeri ayarlanıyordur. Devrede dört pinli photocoupler Sharp PC123 entegresi bulunmaktadır. Datasheeti burda. Kartta fazladan 21 deliğin bulunması şaşırtıcı. bu kadar ufak bir kartta neden bu kadar gereksiz delik var anlamadım.

Her şey teknik oldu bari yine derslerle bitireyim. Prof. Galip Cansever’den aldığım Otomatik Kontrol dersinden A- aldım. En çok zorlayan derslerden birinden (hocasının kastırması sebebiyle ) iyi bir notla geçmek müthiş bir haz…

Güç Elektroniği Hakkında Yazdığım Diğer Yazıları Okumak İçin Tıklayınız:

1. Kontrollü Yarım Dalga Doğrultucu ile DC motor Kontrolü
2. Güç Elektroniği Endüstriyel Uygulamaları
3. Güç Elektroniği Elemanları: Tristör (Thyristor)
4. Güç Elektroniği Elemanları: Diyor (Diode)
5. Güç Elektroniğine Giriş
6. Temel Tristör (SCR) Tetikleme Devresi

Continue reading »]]>

Yazın Rusya’da veya ailemin yanında eğlenceli bir staj arayışındayım bakalım neler olucak. Şantiye şirketleri için hazırladığım kısa özgeçmişime aşağıdaki linkten pdf uzantısıyla ulaşabilirsiniz.

www.cagdastopcu.com/wp-content/uploads/CagdasTopcu.pdf

Çok Önemli Not: Evet aslında inşaattan, aydınlatmadan ve bilumum eski teknoloji harikası tesis ürünlerinden nefret etmeme rağmen ve aydınlatma dünyadaki son iş olsa yapmam dememe rağmen arge yapmasını geçtim herhangi bir distrübütör otomasyon şirketinde staj bulamadım. Onlarca cevapsız mail. Evet robotlarla uğraşmak çok saçma hele teorik konuları sevmek tam bir aptallık değil mi biz maçımızı izleyelim lostu tartışalım. Ne gerek var üretmeye bir şeylerin nasıl çalıştığını merak etmek de neymiş… Arge çok önemlidir bu konuda çalıştığınız zaman bir verip sekiz alırsınız diyen sevgili Dr. Mehmet Uzunoğlu hocama selam ederim. Evet sıfır alıp bütün enerjimi vereceğim stajımı bile arge üzerine yapamıyorsam ve hala da satış elemanı arayan bir şirketin staj görüşmesinde akademisyenler sürünüyor sen de sürünecek misin diye bir soruya katlanıp hedefsizlikle itham edilmeme rağmen kontrol dalını seçebiliyorsam evet ben büyüyünce bilim adamı olacağım…

Continue reading »]]>

Dünyaca ünlü şairimiz Nazım Hikmet’in (ünlü olmasa ne farkeder hala onun şiirlerinin yanına az da olsa yaklaşabilecek şairimiz ikiyi geçmez, biri Orhan Veli’dir öteki de Cemal Süreya) yıllardır unutulan şiiri Piraye hanımın torunu Kerem Bengü’nün arşivlerinde bulunmuş. sadece şiiri koysam, başka söze gerek yok sanırım. Şiir anadolu mapushanelerinin birinden Piraye hanıma mektupla yollanmış..

Dört Güvercin
geldi dört güvercin
suda yıkanmak için.
Su mahpusane yalağındaydı.
ve güneş
güvercinlerin
gözünde, kanadında, kırmızı ayağındaydı.
girdi dört güvercin
yıkanmak için
suyun içine.
ve kederli toprakta dört insan
baktı dört güvercine.
Güvercinler hep beraber
güneşi taşıyıp kırmızı ayaklarında
uçabilirler.
Durdurmaz onları demir ve duvar.
güvercinlerin yumuşak kanatları var.
Ve kanatlar
Şimdi burda, şimdi damın üzerinde.
İnsanların kanatları yok
İnsanların kanatları yüreklerinde.
Dört güvercin
güneşe varmak için
yıkandı, uçtu sudan.

http://www.radikal.com.tr/veriler/2007/12/27/siir.gif de Nazım’ın elyazı ile şiirin aslı bulunmaktadır.