Çağdaş Topçu’nun günlüğü

Merhaba, evet tatil yeni başladı ve daha şimdiden sıkılmaya başladım. Sabah 9 dan akşam 10 a kadar ders gören biri olarak sıkılmam çok normal aslında. Derslerin dışında sosyal bünyeme zarar öle evde saksı gibi oturmam. Neyse beni boşverin şimdi güzide güç elemanlarımızdan tristörü incelemeye başlıyalım. Tristörler yarıiletken malzemenin p-n-p-n şeklinde sıralanması ile üretilir. Diğer adı SCR‘ dir. SCR’nin açılımı Silicon-Controlled Rectifier yani silikon kontrollü doğrultucudur. Aslında adı ne yaptığını anlatmaktadır: faz kontrollü doğrultma devrelerinin vazgeçilmez elemanıdır. Vazgeçilmez olmasının sebepleri özelliklerinde yatmaktadır: Güzide elemanımız iletimdeyken üzerindeki gerilim kaybı bir iki volt kadar azdır. Bildiğimiz gibi elemanın enerji kaybı üzerinden geçen akım çarpı gerilim düşümüdür. Gerilim düşümü dediğimiz aslında iki ucu arasındaki gerilim farkıdır. Formülümüzü verelim hemen

Ρ = υ • Ι

İletim güç kaybının az olması yüksek akım ve güçlü devrelerde kullanılabilmesini sağlar. Tristörler çok hızlı elemanlar değillerdir. 50 Hertzlik şebeke akımında rahatlıkla çalışabilirler, orta hızlarda kullanılırlar. Kontrolünü gate (kapı) ucuna verilen akımla yaparız. Önce kısa bir süre kapıya akım verir ve iletime sokarız daha sonra akım vermemize gerek yok tristörümüz iletime girmiştir. Sözlükte çalışmasını antropolog oldukça güzel anlatmış

Tristörleri iletimden çıkarmak oldukça zordur. İletim yönünün tersinde iletim yönünde geçirdiğimizden daha fazla akım geçirmeliyiz diğer bir değişle ters kutuplamalıyız. Bunun için ayrı devreler kullanılmaktadır. Şekli aşağıda verilmiştir.

Akımı anadundan katoduna doğru iletir. İletim durumunda kalma süresini değiştirerek devrenin akım ve gerilimini değiştirebiliriz. Bu konuyu daha devam ettireceğim ancak şimdilik yeter sanırım.

Güç Elektroniği konusundaki diğer makalelerim:

Güç Elerktroniğine Giriş

Güç Elektroniği Elemanları: Diyot (diode)