«

»

Jan
20

Güç Elektroniği Elemanları: Tristör (thyristor)

Merhaba, evet tatil yeni başladı ve daha şimdiden sıkılmaya başladım. Sabah 9 dan akşam 10 a kadar ders gören biri olarak sıkılmam çok normal aslında. Derslerin dışında sosyal bünyeme zarar öle evde saksı gibi oturmam. Neyse beni boşverin şimdi güzide güç elemanlarımızdan tristörü incelemeye başlıyalım. Tristörler yarıiletken malzemenin p-n-p-n şeklinde sıralanması ile üretilir. Diğer adı SCR‘ dir. SCR’nin açılımı Silicon-Controlled Rectifier yani silikon kontrollü doğrultucudur. Aslında adı ne yaptığını anlatmaktadır: faz kontrollü doğrultma devrelerinin vazgeçilmez elemanıdır. Vazgeçilmez olmasının sebepleri özelliklerinde yatmaktadır: Güzide elemanımız iletimdeyken üzerindeki gerilim kaybı bir iki volt kadar azdır. Bildiğimiz gibi elemanın enerji kaybı üzerinden geçen akım çarpı gerilim düşümüdür. Gerilim düşümü dediğimiz aslında iki ucu arasındaki gerilim farkıdır. Formülümüzü verelim hemen :)

Ρ = υ • Ι

İletim güç kaybının az olması yüksek akım ve güçlü devrelerde kullanılabilmesini sağlar. Tristörler çok hızlı elemanlar değillerdir. 50 Hertzlik şebeke akımında rahatlıkla çalışabilirler, orta hızlarda kullanılırlar. Kontrolünü gate (kapı) ucuna verilen akımla yaparız. Önce kısa bir süre kapıya akım verir ve iletime sokarız daha sonra akım vermemize gerek yok tristörümüz iletime girmiştir. Sözlükte çalışmasını antropolog oldukça güzel anlatmış :D

Tristörleri iletimden çıkarmak oldukça zordur. İletim yönünün tersinde iletim yönünde geçirdiğimizden daha fazla akım geçirmeliyiz diğer bir değişle ters kutuplamalıyız. Bunun için ayrı devreler kullanılmaktadır. Şekli aşağıda verilmiştir. tristör simgesi

Akımı anadundan katoduna doğru iletir. İletim durumunda kalma süresini değiştirerek devrenin akım ve gerilimini değiştirebiliriz. Bu konuyu daha devam ettireceğim ancak şimdilik yeter sanırım.

Güç Elektroniği Hakkında Yazdığım Diğer Yazıları Okumak İçin Tıklayınız:

  1. Kontrollü Yarım Dalga Doğrultucu ile DC motor Kontrolü
  2. Güç Elektroniği Endüstriyel Uygulamaları
  3. Güç Elektroniği Elemanları: Tristör (Thyristor)
  4. Güç Elektroniği Elemanları: Diyor (Diode)
  5. Güç Elektroniğine Giriş
  6. Temel Tristör (SCR) Tetikleme Devresi

10 comments

1 ping

  1. admin says:

    deneme Math Comment Spam Protection Plugin xD

  2. ada says:

    arkadaslar bana tristorun zorunlu aktarımı ile ilgi sustruma konusu ile ilgili calısmalar lazım konu hakkında bilgisi olan ban alink yada bilig yollarsa sevinirim..biskuvix@hotmail.com

  3. admin says:

    Zorunlu aktarımın ne olduğunu anlamadım belki biz başka bir terim kullanıyor olabiliriz. Susturma anod ve katod uçlarına ters yönlü gerilim verme ile elde edilebilir ki diyotla aynıdır bu. İnternette Rashid’in Power Electronics kitabını korsan olarak bulabilirsin. Yasal olmadığı için linkini buraya koyamıyorum. Kolay gelsin.

  4. samet says:

    arkadaslar bana guc elektronigi malzemeleri ile ilgili 30 40 sayfalık bi odev lazım yardımcı olursanız sevinirim

  5. sercan says:

    Arkadaşlar kolay gelsin herkese.. Sizden bir ricam var ? Tristörü el ile nasıl tetikleyebilirim yardımcı olursanız sevinirim??

  6. cagdas says:

    Bunun için temel trsitör kontrol devrelerini kullanabilrsin. Oldukça basit olan bu devrede dc kaynak ve tristör ile lamba yakılır. Örnek devre:

    http://sub.allaboutcircuits.com/images/03208.png

  7. rrrr says:

    merhaba güç elektroniği ile ilgili vizelere çalışabiliceğim bi kaynak biliyomusunuz içinde sorularda olucak ama eğer ilgilenirsen çok sevinirim uzun bir süredir arıyorum bulamadım ama bi kaynak şimdiden teşekkrller

  8. cagdas says:

    Merhaba şurada bizim hocanın notları var:

    http://www2.aku.edu.tr/~mcaner/getr.pdf
    burada her konunun sonunda problemler çözümleriyle var. Derste çözüldüğü için anlaşılır geliyordu bize o sorular ancak hiç bilmeyen birisi için karmaşık gelebilir çözümleri.

    onun daha güzel düzenlenmiş halini kitaba çevirmişler:

    http://www.idefix.com/kitap/guc-elektronigi-haci-bodur/tanim.asp?sid=K5WVHS567E2EJ6BPL2E2

    ama yaklaşık olarak aynı şeylerdir diye düşünüyorum kitabın içindekiler bölümü:

    http://www.yildiz.edu.tr/~bodur/Kitap/GE%20Icindekiler.pdf

    Yukarıdaki notlar GE 1 ve GE 2 olarak ayrılmış halinin GE 1 notları anladığım kadarıyla. Olmadı bana ulaşın veya buradan yazın, elimdeki GE notlarının fotokopisini size yollayabilirim.

  9. rrrr says:

    cok saol verdiğin linkler için hocanın notları biraz daha işime yarayabilir. benimde
    elimde hocamın notları var ama pek anlayamadım zor geliyo bu konu da :D o yüzden belki içinde soru ve çözümleri olan yabancı bi kaynak biliyosundur diye sormuştum. çok teşekkürler. kolay gelsin

  10. cagdas says:

    Şu kitap amazonda en çok oy olan kitap:

    http://ifile.it/j51g4e/ebooksclub.org__Fundamentals_of_Power_Electronics__Second_Edition_.pdf

    Çok övmüşler kitabı. amazon linkini de vereyim:

    http://www.amazon.com/Fundamentals-Electronics-Second-Robert-Erickson/dp/0792372700/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1300908008&sr=1-1

    Burada da bu kitabın ders slaytlarını koymuşlar:

    http://ifile.it/sizdbh/ebooksclub.org__Fundamentals_of_Power_Electronics__Instructor__039_s_slides.l_5kx304z49xtx49.pdf

    Konuların dizilimi biraz farklı olmuş ancak derinlemesine inmiş gördüğüm kadarıyla.
    Takıldığın yerlerde elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım.
    Kolay gelsin.

  1. www.tusul.com says:

    Güç Elektroniği Elemanları: Tristör (thyristor)…

    Tristörler yarıiletken malzemenin p-n-p-n şeklinde sıralanması ile üretilir. Diğer adı SCR‘ dir. SCR’nin açılımı Silicon-Controlled Rectifier yani silikon kontrollü doğrultucudur. Aslında adı ne yaptığını anlatmaktadır: faz kon…

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> <pre user="" computer="" escaped="">