Continue reading »]]>

Sürme (mosfet, igbt) ve tetikleme devreleri (tristör) hazır entegreler olarak bulunabilse de korumalı olarak en temel şekilde sürülmesini bilmek çalışma mantığını ve güç elektroniği devrelerinde korumanın nasıl yapıldığını bilmek açısından önemlidir.

Devrenin Çalışma Prensibi

• Transistör ile tristörün kapısına bağlı dirençler ve kapasite, gürültü ve kaçak akımlara karşı koruma sağlar.
• Transistörlerin giriş ve çıkışlarındaki seri dirençler akım sınırlaması için kullanılır.
• Tristörün kapısındaki seri direnç akım sınırlamasında için kullanılır.
• Kontrol sinyali ile Q2 transistörü devreye girer ve böylece Q1 transistörü de devreye girer.
• Transistörler açma kapama anahtarı olarak kullanılırlar bunun için doyumda çalıştırılırlar.
• İki transsitörle giriş gerilim sinyali iki defa büyütülür ve tristörü tetiklemek için gereken akım sağlanır.
• Kontrol sinyali 15 V ve DC gerilim kaynağı 5 V tur.
• Kontrol sinyali her yarı peryotta istenilen alfa saniyesinde verilerek tetiklemenin zamanı belirlenir ve faz kontrolü sağlanır

Çizimleri ve simülasyonları yaptığım ISIS Proteus programına ait simulasyon devresi:

tristor (scr) tetikleme devresi proteus simulasyonu

Tetikleme sinyallerini sinyal üretici ile yaptım böylece istediğiniz şekilde tetiklemeyi değiştirebilirsiniz.

Güç Elektroniği Hakkında Yazdığım Diğer Yazıları Okumak İçin Tıklayınız:

1. Kontrollü Yarım Dalga Doğrultucu ile DC motor Kontrolü
2. Güç Elektroniği Endüstriyel Uygulamaları
3. Güç Elektroniği Elemanları: Tristör (Thyristor)
4. Güç Elektroniği Elemanları: Diyor (Diode)
5. Güç Elektroniğine Giriş
6. Temel Tristör (SCR) Tetikleme Devresi

Continue reading »]]>

Merhaba ilk yazı olarak teknik bir konu seçmemin sebebi final haftası stresi olsa gerek Öncelikle nedir bu güç elektroniği (power electronics) : Yüke verilen enerjinin (oldukça yüksek akım ve gerilimlerde) yarı iletken elemanlarla kontrol edilmesi ve akımın-gerilimin dalga şeklinin dönüştürülmesini konu alan elektrik mühendisliği alanıdır. Aslında pahalı ve kocaman olan trafoların daha küçüklerini kullanmak (hatta mümkünse hiç kullanmamak) ve daha sağlıklı kontroller yapmak için devreler tasarlamaktır. Aç kapa tarzı şalterlerle ve şiddetin ayarlanması ile yüke verilen enerji kontrol edilir.

Dalga Şeklinin Dönüştürülmesi: Enerjini iki türü vardır bunlar DC ve AC dir. Bu iki tür arasında olan dönüşümlerdir. DC: Sadece negatif veya sadece pozitif olabilen dalga yapısına sahiptir. Genellikle düze yakın bir grafiği olmakla beraber kare dalga testere dalga gibi şekillerde de üretilebilirler. octave da gnuplotla çizdirem dedim y = 5 i tanımadı. matlab’in linux versiyonuna para vermediğim için deneyemiyorum ama şöle oldu: octave’ı çalıştırmak için komut satırına gelin.

$octave octave:7> x = 1:10; octave:8> y = 0*x + 5; octave:9> plot(x,y) gibi..

AC:

Grafiği t zaman ekseninin hem altında hem üstünde olan fourier analizi ile sinuzoidal dalga bileşenlerine ayrılabilen, elektroteknikte ise sinus dalgasıyla idealleştrilmiş olarak kullanılan enerji şeklidir. Şebekeden çektiğimiz gerilimin ortalaması sıfır olmalıdır eğer sıfırdan farklı ise DC bileşen bulunduğunu anlarız. Bu şebekeyi kirlettiğinden istenmeyen bir durumdur. octave:1> x = 0:0.1:10; octave:2> y = sin(x); octave:3> plot(x,y) şeklinde sinüs fonksiyonunun grafiği

elde edilir.

Bu dönüşüm sistemleri ihtiyaca göre dört şekilde yapılabilir: 1- AC-DC Dönüştürücüler (Doğrultucu) 2- DC-AC Dönüştürücüler (İnverterler) 3- DC-DC Dönüştürücüler (DC ayarlayıcılar) 4- AC-AC Dönüştürücüler (AC ayarlayıcılar)

Kullanım Alanları: – Kesintisiz Güç Kaynakları (UPS) – Isıtma Soğutma Sistemleri – Statik VAR Kompanzasyonu (SVC) – Motor kontrolü – Aydınlatma ve Işık Kontrolü – Robotik ve Otomasyon Sistemleri vb sayısız kullanım alanı vardır. Güç Elektroniğinde Kullanılan Yarı İletken Elemanlar: Şimdilik sadece neler olduğuna bakalım ilerde ayrıntılı olarak her elemanın üzerinde duracağım. Diyot: Kontrolsüz güç elemanıdır. Akımın tek yönde akmasına izin verir. Tristör(SCR): Diyotun kontrollü hali olarak düşünebilirsiniz. BJT: Bipolar Jonksiyon Transistör, akımı kontrollü olarak geçirmeye ve yükseltmeye yarar. MOSFET: Transistöre benziyen ancak çalışma frekansı çok daha yüksek olan eleman. TRİYAK, GTO, IGBT, MCT gibi yukarıdaki elemanların karıştırılarak üretilen elemanlar vardır. Bunlardan da bizim için en önemlisi IGBTdir. İlerde bol bol tartışıcağız kendisini Giriş olarak şimdilik yeter sanırım. Görüşlerinizi bekliyorum. Konu ile ilgili diğer yazılarım: Diyot

Güç Elektroniği Hakkında Yazdığım Diğer Yazıları Okumak İçin Tıklayınız:

1. Kontrollü Yarım Dalga Doğrultucu ile DC motor Kontrolü
2. Güç Elektroniği Endüstriyel Uygulamaları
3. Güç Elektroniği Elemanları: Tristör (Thyristor)
4. Güç Elektroniği Elemanları: Diyor (Diode)
5. Güç Elektroniğine Giriş
6. Temel Tristör (SCR) Tetikleme Devresi