Bir süredir kafamda pan flüt çalma fikri dönüyordu. Notasız kendimi normal çalma metodlarının dışında kara düzen öğrenmek istiyordum. Ancak hem ucuza pan flüt alma fırsatı (yol kenarlarında güney amerikalılar el yapımı olarak 10 liraya satıyorlar ancak ço nadir görebiliyorsunuz onları ve en son gördüğümde beş kuruş param yoktu) hem de hiç müzik bilgim olmadığından üflemeli çalgıları temel seviyede öğrenmek istediğimden kavala merak sardım.

Çalmayı bilen arkadaşlara sorduğumda plastik almamı önermişlerdi. Çok amatör olduğumdan erik ağacından yapılmış güzel bir kaval elimde harap olabilirdi

Sonunda bir gün kafama esti ve sık sık ziyaret ettiğim Tünelin çıkışındaki müzik aleti satan yerlere gittim. Sarı renkli Si türü plastik kaval aldım. Kılıfıyla 25 liraya aldım. Si, Do, Re gibi türleri var. Bu türler kavalın akorunu değiştirmemize yarıyor. Farklı boy ve kalınlıkta oluyorlar böylece daha kalın veya daha ince sesler elde edebiliyoruz. Arkadaşlarımdan öğrendiğime göre kaval neyden daha geniş bir ses aralığına sahipmiş.

Kavallar dilli ve dilsiz olmak üzere iki türde oluyorlar. Tabi yöresel başka türler de var:

Bulgar, makedon, moldova, trakya ve bizim bölgemizde (Anadolu) kullanılan tek parça kavallar gibi.

Dilli kavallar ilk anda ses çıkarması daha kolay olan kavallar. Sesin direkt üflenince çıkavilmesi için bir dil ve bir fazladan ön deliğe sahiptir. Flüte benzer bu yapısıyla. Dilsiz kavallarda ise ses çıkarmak bir iki gününüzü alabilir. Bazı kaynaklarda bir hafta dese de ben aldığım gece ses çıkarmaya başlamıştım. Ancak sesin niteliği çok önemli. İlk başlarda flüt gibi sesler çıkarabiliyorken ilerleyen günlerde biraz daha tok bir ses elde edilmeye çalışılıyor. Önemli olan bu ince ve kalın ses tonlarına iyice hakim olup kolayca bunlar arasında geçişleri sağlayabilecek seviyeye gelebilmek. Ben daha çok başlangıçtayım ve çıkardığım sesler kararlı değil.

Kaynak sıkıntısı olan bir çalgı kaval. Çok iyi ustaları olmasına rağmen doğru düzgün bir method bulamadım. Ortaokullar için dilli kaval metodu buldum beşiktaştaki Pan müzik kitapçısında ancak notalar farklı iki kaval türünde.

İngilizce kaynak olarak da trakya kavalı için müzikle anlatan güzel olduğunu tahmin ettiğim şu kitap var:

Mastering Thracian Kaval Ornamentation: A Handbook

Bir de  çalışmak için aldığım albümden hoşuma giden bir parça:

Karakoyun